Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), küresel enerji piyasalarına dair yayımladığı Temmuz 2025 raporunda, petrol talebinde yaşanan büyümenin hız kaybettiğini açıkladı. Ajansın değerlendirmesine göre, pandemi sonrası toparlanma döneminde gözlemlenen yüksek talep artışı artık yavaşlama eğilimine girmiş durumda. Bu eğilim, hem ekonomik büyüme ivmesinin düşmesi hem de temiz enerjiye geçişteki hızlanma ile yakından ilişkili.
IEA raporuna göre, 2024 yılında küresel petrol talebindeki günlük artış ortalama 960 bin varil olarak kaydedildi. 2025 yılı için öngörülen artış ise yaklaşık 1 milyon varil civarında. Bu rakamlar, önceki yıllara kıyasla daha düşük büyüme oranlarına işaret ediyor. Özellikle gelişmiş ekonomilerdeki durgun ekonomik faaliyetler ve ulaşım sektöründe alternatif enerji kullanımının yaygınlaşması, petrol tüketiminde yavaşlamayı beraberinde getiriyor.
Ajans, OECD ülkelerinde yaşanan bu yavaşlamayı özellikle vurgularken; Avrupa, ABD ve Japonya gibi büyük tüketici ülkelerde ekonomik faaliyetlerin hız kesmesi ve enerji verimliliği önlemlerinin etkisini artırması, talep üzerinde aşağı yönlü baskı kuruyor. Ayrıca elektrikli araç kullanımındaki hızlı artış, benzin ve dizel gibi geleneksel yakıtlara olan bağımlılığı azaltmaya başladı.
Öte yandan, Çin, Hindistan, Orta Doğu ve Afrika gibi bölgelerde petrol talebi artmaya devam ediyor. Ancak bu bölgelerdeki artış, küresel çapta gözlemlenen yapısal değişiklikleri dengelemekte yeterli olamıyor. Gelişmekte olan ülkelerdeki sanayileşme, nüfus artışı ve kentleşme gibi faktörler kısa vadede petrol kullanımını artırsa da, bu artışın sürdürülebilir olmadığı da vurgulanıyor.
IEA’nın değerlendirmesinde dikkat çeken bir başka unsur ise uzun vadeli projeksiyonlar. Ajans, enerji sektöründeki dönüşümle birlikte fosil yakıtlara olan talebin 2030’lu yıllarda zirveye ulaşacağını, ardından düşüşe geçeceğini öngörüyor. Yenilenebilir enerji yatırımlarının artması, ulaşımda elektrifikasyonun yaygınlaşması ve çevre dostu enerji politikalarının benimsenmesi bu süreci hızlandırıyor.
Ayrıca, küresel iklim hedefleri doğrultusunda birçok ülkenin petrol tüketimini azaltmayı taahhüt ettiği de raporda hatırlatılıyor. Karbon emisyonlarını düşürmek ve iklim krizine karşı daha sürdürülebilir çözümler geliştirmek isteyen ülkeler, fosil yakıtlardan uzaklaşarak yenilenebilir kaynaklara yöneliyor.
Sonuç olarak IEA, enerji piyasalarında köklü bir dönüşüm sürecine girildiğini ve bu dönüşümün petrol talebi üzerindeki etkilerinin önümüzdeki yıllarda daha net hissedileceğini belirtiyor. Talep artışının yavaşlaması, sadece ekonomik verilerle değil; aynı zamanda teknolojik gelişmeler, çevresel kaygılar ve politik tercihlerle şekilleniyor.
