Dünya genelindeki elektrikli araç filosu hızla büyümeye devam ediyor ve 2024 satışlarının 17 milyon adede ulaşması bekleniyor
Bazı pazarlardaki kısa vadeli zorluklara rağmen, mevcut politika düzenlemelerine göre 2030 yılına kadar Çin’deki araçların yaklaşık 3’te 1’inin, ABD ve Avrupa Birliği’nde ise yaklaşık 5’te 1’inin elektrikli olması öngörülüyor. Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) yıllık “Küresel EV Görünümü” raporuna göre, bu yıl dünya genelinde satılan her 5 araçtan biri elektrikli olacak ve önümüzdeki on yılda talebin hızla artması, küresel otomotiv endüstrisini dönüştürecek ve kara taşımacılığında petrol tüketimini önemli ölçüde azaltacak.
Bugün yayınlanan rapor, 2024 yılında küresel elektrikli araç satışlarının güçlü kalmaya devam edeceğini ve yıl sonunda 17 milyon civarına ulaşacağını belirtiyor. İlk çeyrekte satışlar, 2023’ün aynı dönemine göre yaklaşık %25 oranında arttı. 2024’ün ilk üç ayında satılan elektrikli araç sayısı, 2020’de tüm yıl boyunca satılan araç sayısına yaklaşık olarak eşit.
2024’te Çin’deki elektrikli araç satışlarının yaklaşık 10 milyona ulaşması ve ülke genelindeki tüm otomobil satışlarının %45’ini oluşturması bekleniyor. ABD’de satılan her dokuz araçtan biri elektrikli olacakken, Avrupa’da yolcu aracı satışlarındaki zayıf görünüm ve bazı ülkelerdeki teşviklerin sona ermesine rağmen satılan her dört araçtan biri elektrikli araç olacak.
Bu büyüme, rekor seviyedeki 2023 yılına dayanıyor. Geçen yıl küresel elektrikli araç satışları %35 artarak neredeyse 14 milyon adede ulaştı. Talep büyük ölçüde Çin, Avrupa ve ABD’de yoğunlaşmış olsa da, Vietnam ve Tayland gibi bazı gelişmekte olan pazarlarda da büyüme kaydedildi. Bu ülkelerde elektrikli araçlar, sırasıyla tüm otomobil satışlarının %15 ve %10’unu oluşturdu.
Elektrikli araç tedarik zincirine yapılan büyük yatırımlar, devam eden politika desteği ve elektrikli araçların ve pillerinin fiyatlarındaki düşüşler, önümüzdeki yıllarda daha da önemli değişimlere yol açacak. Raporda, mevcut politika düzenlemelerine göre, 2035 yılına kadar satılan her iki araçtan birinin elektrikli olacağı belirtiliyor. Enerji ve iklim taahhütleri tam ve zamanında yerine getirilirse, 2035 yılına kadar satılan her üç araçtan ikisinin elektrikli olacağı öngörülüyor. Bu senaryoda, elektrikli araçların hızla benimsenmesiyle, 12 milyon varil petrole eşdeğer bir miktarda talep azalacak, bu da şu an Çin ve Avrupa’daki kara taşımacılığının toplam petrol talebiyle aynı seviyede olacak.
IEA Başkanı Fatih Birol, “Elektrikli araçların arkasındaki ivme verilerimizde net bir şekilde görülüyor, ancak bu ivme bazı pazarlarda diğerlerine göre daha güçlü. Küresel elektrikli araç devrimi, durmak yerine yeni bir büyüme aşamasına geçmeye hazırlanıyor” dedi. “Pil üretimine yapılan yatırımlar, otomobil üreticilerinin genişleme planlarına uygun şekilde tedarik zincirinin gelişmekte olduğunu gösteriyor. Sonuç olarak, yollardaki elektrikli araçların payının hızla artması bekleniyor. Bugünkü politika düzenlemelerine bakıldığında, 2030 yılına kadar Çin’de yollardaki araçların neredeyse üçte biri elektrikli olacak. Bu değişim, hem otomotiv sektörü hem de enerji sektörü için büyük sonuçlar doğuracak.”
Raporda, üreticilerin hükümetlerin güçlenen elektrikli araç hedeflerini karşılamak için önemli adımlar attıkları, bu kapsamda önemli mali taahhütlerde bulundukları belirtiliyor. Son beş yılda yapılan büyük yatırımlar sayesinde, elektrikli araçlar için pil üretim kapasitesinin artan talebe ayak uyduracak şekilde iyi bir konumda olduğu ifade ediliyor. Elektrikli araçlara geçişin hızı, fiyatların uygunluğuna bağlı olacak.
2023 yılında Çin’de satılan elektrikli araçların %60’ından fazlası, içten yanmalı motorlu araçlardan daha ucuzdu. Ancak Avrupa ve ABD’de, içten yanmalı motorlu araçların satın alma fiyatları hala ortalama olarak daha düşük. Yine de, pazar rekabetinin artması ve pil teknolojilerindeki gelişmelerle birlikte fiyatların önümüzdeki yıllarda düşmesi bekleniyor. Yüksek başlangıç maliyetlerine rağmen, elektrikli araçların daha düşük işletme maliyetleri, ilk yatırımın zamanla geri dönmesini sağlıyor.
2023 yılında dünya çapındaki elektrikli araç satışlarının yarısından fazlasını Çinli otomobil üreticileri gerçekleştirdi. Bu durum, fiyatlar üzerinde aşağı yönlü bir baskı oluşturabilir. Ayrıca, Çinli şirketler yurt dışında üretim tesisleri kurarak daha uygun fiyatlı modellerin satışını artırıyor. Bu durum, başlıca elektrikli araç üreten ekonomilerin geleneksel otomotiv endüstrisinden büyük ölçüde farklılaştığını gösteriyor.
Raporda ayrıca, elektrikli araç satışlarının devam eden büyümesi için kamuya açık şarj altyapısının hızla geliştirilmesi gerektiği vurgulanıyor. Küresel çapta kamuya açık şarj noktalarının sayısı, 2022’ye kıyasla 2023 yılında %40 arttı ve hızlı şarj cihazlarının büyümesi yavaş olanları geride bıraktı. Ancak, hükümetlerin verdiği taahhütlere uygun bir elektrikli araç dağılımı seviyesine ulaşmak için, şarj ağlarının 2035 yılına kadar altı kat büyümesi gerekiyor. Aynı zamanda, elektrik talebinin artışının elektrik şebekelerini zorlamaması için dikkatli planlama ve politika desteği şart.
